Katma Değer Vergisi (VAT)
Şirketinizin Katma Değer Vergisi (VAT) kaydı yaptırması gerekiyor mu? İngiltere’de uygulanan güncel VAT oranlarını, kayıt sınırlarını ve beyan süreçlerini sizin için detaylı olarak açıkladık.
GÜNCEL KDV ORANI
%20
İngiltere’de satılan çoğu ürün ve hizmet için standart Katma Değer Vergisi (VAT) oranı %20 olarak uygulanır.
GÜNCEL KDV ORANI
%5
Evlerde kullanılan enerji ve çocuk oto koltukları gibi belirli ürün ve hizmetler için %5 indirimli Katma Değer Vergisi (VAT) oranı uygulanır.
GÜNCEL KDV ORANI
%0
Temel gıda ürünlerinin ve çocuk kıyafetlerinin büyük bir kısmı gibi belirli ürün ve hizmetlere %0 Katma Değer Vergisi (VAT) uygulanır. Sıfır oranlı satışlar VAT kapsamındadır ancak müşteriden VAT tahsil edilmez.
Sık Sorulan Sorular
Katma Değer Vergisi (VAT), VAT kaydı bulunan işletmelerin sattığı çoğu ürün ve hizmete eklenen bir tüketim vergisidir. Şirketinizin son 12 aylık vergiye tabi cirosu £90.000’u aşarsa VAT kaydı yaptırmanız gerekir.
Evet. Vergiye tabi cirosu £90.000’un altında olan şirketler isteğe bağlı olarak Katma Değer Vergisi (VAT) kaydı yaptırabilir. VAT kaydı sonrasında şirketin geçerli oran üzerinden VAT tahsil etmesi, kayıtlarını tutması ve beyannamelerini göndermesi gerekir.
İşletmeler Katma Değer Vergisi (VAT) beyannamesini genellikle üç ayda bir HMRC’ye gönderir. Beyanname ve ödeme için standart son tarih, ilgili VAT döneminin bitiminden sonra bir ay ve yedi gündür. Ödenecek veya geri alınacak VAT bulunmasa bile beyannamenin gönderilmesi gerekir.
Sıfır oranlı ürün ve hizmetler Katma Değer Vergisi (VAT) kapsamındadır ancak uygulanan oran %0’dır. VAT’tan muaf satışlar ise vergiye tabi satış olarak değerlendirilmez. Bu ayrım, VAT kayıt sınırının hesaplanmasını ve işletme giderlerindeki VAT’ın geri alınabilmesini etkileyebilir.
VAT kaydı bulunan şirketler, ticari faaliyetleri için satın aldıkları uygun ürün ve hizmetlerde ödedikleri Katma Değer Vergisini (VAT) beyannameleri üzerinden geri talep edebilir. Harcamanın hem ticari hem kişisel kullanım amacı taşıması durumunda yalnızca işletmeyle ilgili bölüme ait VAT geri alınabilir. Geçerli faturaların ve destekleyici kayıtların saklanması gerekir.
Hayır. Şirket sahibinin veya yöneticisinin Türkiye’de yaşaması tek başına şirketin Non-Established Taxable Person (NETP) sayılması için yeterli değildir. HMRC; şirketin temel yönetim kararlarının nerede alındığını, merkezi idarenin nereden yürütüldüğünü ve İngiltere’de faaliyetleri yürütebilecek gerçek ve kalıcı bir iş yapısının bulunup bulunmadığını değerlendirir. Şirketin yalnızca İngiltere’de kurulmuş olması, tek başına İngiltere’de yerleşik olduğunu kanıtlamaz.
Bu unsurlar değerlendirmede dikkate alınabilir ancak hiçbiri tek başına yeterli değildir. HMRC; yöneticilerin nerede bulunduğu, kararların nerede alındığı, banka işlemlerinin nereden yönetildiği, şirket kayıtlarının nerede tutulduğu ve günlük faaliyetlerin fiilen nereden yürütüldüğü gibi unsurları birlikte inceler. Yalnızca sanal ofis, kayıtlı adres veya nominal bir İngiltere yöneticisi bulunması, gerçek bir İngiltere yerleşikliği oluşturmayabilir.
Hayır. İngiltere’de yerleşik olmayan ve NETP kabul edilen işletmeler, £90.000 Katma Değer Vergisi (VAT) kayıt sınırından yararlanamaz. NETP olan bir işletme İngiltere’de herhangi bir tutarda vergiye tabi satış yaptığında veya önündeki 30 gün içinde böyle bir satış yapmayı beklediğinde VAT kaydı yaptırmalıdır. HMRC’ye bildirim, yükümlülüğün ortaya çıkmasından itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır.
Şirket NETP kabul ediliyorsa ve ürünler satış anında İngiltere’de bulunuyorsa normal şartlarda Katma Değer Vergisi (VAT) kayıt yükümlülüğü ortaya çıkar. Amazon gibi bir online pazaryerinin nihai tüketiciye yapılan satışta “deemed supplier” kabul edildiği durumlarda, müşteriden tahsil edilen VAT’ı pazaryeri hesaplayabilir. Satıcının pazaryerine yaptığı varsayılan satış sıfır oranlı olabilir; yalnızca bu tür satışları bulunan satıcı VAT kaydı yaptırabilir veya kayıt muafiyeti için HMRC’ye başvurabilir. VAT kaydı, ithalat sırasında ödenen uygun import VAT tutarlarının geri alınabilmesi açısından da gerekli olabilir.
Ürünler satış sırasında İngiltere dışında bulunuyorsa ve online pazaryeri kullanılmadan doğrudan İngiltere’deki tüketiciye gönderiliyorsa, toplam değeri £135 veya daha az olan gönderilerde satıcının satış anında İngiltere Katma Değer Vergisi (VAT) tahsil etmesi ve VAT kaydı yaptırması gerekir. Gönderi değeri £135’i aşıyorsa normal ithalat Katma Değer Vergisi (VAT) ve gümrük kuralları uygulanır.
Belgelerinizi Yükleyin, Şirketinizi Biz Kuralım
Türkiye’den ayrılmadan İngiltere’de Limited şirket sahibi olun. Vergi numarasından kayıtlı adrese kadar her adımı üstleniyoruz — siz sadece işinize odaklanın.
- 2-3 iş günü içerisinde şirket kuruluşu
- UTR, EORI ve resmi şirket evrak desteği
- Londra kayıtlı şirket adresi ve dijital posta yönetimi
VAT Nedir?
VAT, Value Added Tax kelimelerinin kısaltmasıdır ve Türkçedeki karşılığı Katma Değer Vergisi’dir. Mantığı Türkiye’deki KDV ile aynıdır: mal veya hizmet satarken müşteriden vergi tahsil edersiniz, satın alırken ödediğiniz vergiyi mahsup edersiniz, aradaki farkı vergi idaresine yatırırsınız. Nihai yükü tüketici taşır; işletme yalnızca aracıdır.
Birleşik Krallık’ta VAT’ı toplayan kurum HMRC‘dir. Şirket sicilini tutan Companies House’tan tamamen ayrı bir kurumdur ve bu ikisi sık karıştırılır.
İngiltere VAT Oranları
| Oran | Yüzde | Nerede uygulanır |
|---|---|---|
| Standart (Standard rate) | %20 | Mal ve hizmetlerin büyük çoğunluğu |
| İndirimli (Reduced rate) | %5 | Ev enerjisi, çocuk oto koltuğu, bazı tadilat işleri |
| Sıfır (Zero rate) | %0 | Temel gıda, kitap, çocuk giyimi |
Sıfır oranlı ile muaf arasındaki fark
Bu ayrım kritiktir ve sık atlanır. Sıfır oranlı satış hâlâ vergiye tabidir; sadece oranı sıfırdır ve ciro eşiği hesabınıza dahil edilir. Muaf (exempt) satış ise vergiye tabi değildir ve eşiğe girmez. Sigortacılık, bazı finans ve eğitim hizmetleri muaf kategorisindedir.
Bu ayrımı yanlış yapmak, kayıt zorunluluğunu kaçırmanın en yaygın sebebidir.
VAT Numarası Nasıl Görünür?
Birleşik Krallık VAT numarası GB ülke ön eki ve ardından 9 haneden oluşur: GB 123 4567 89. Bazı şube kayıtlarında 12 haneli formatlar da bulunur.
Avrupa Birliği ülkelerinde format değişir: Almanya DE + 9 hane, Hollanda NL + 12 karakter, İrlanda IE + 8-9 karakter. Bir müşteriniz “VAT ID” veya “VAT no” derken hangi ülkenin numarasını kastettiğine dikkat edin.
Şirket numarasıyla karıştırmayın. Companies House’un verdiği 8 haneli şirket numarası ile HMRC’nin verdiği VAT numarası farklı şeylerdir. Şirket kurduğunuzda otomatik olarak VAT numarası almazsınız; ayrı başvuru gerekir.
VAT Kaydı Ne Zaman Zorunlu?
Genel kural: £90.000 eşiği
Birleşik Krallık’ta VAT kayıt eşiği 90.000 sterlindir. Bu rakam 1 Nisan 2024’te 85.000 sterlinden yükseltildi ve o tarihten beri sabit duruyor.
Eşik iki testle ölçülür:
- Geriye dönük test: Herhangi bir 12 aylık kayan dönemde vergiye tabi cironuz £90.000’i aştıysa kayıt zorunludur. Dikkat: bu takvim yılı veya mali yıl değildir. Her ayın sonunda geriye doğru son 12 ayı toplamanız gerekir.
- İleriye dönük test: Önümüzdeki 30 gün içinde tek başına £90.000’i aşacağınızı öngörüyorsanız, ciro henüz gerçekleşmemiş olsa bile kayıt zorunludur.
Eşiği aştığınızda, aştığınız ayın bitiminden itibaren 30 gün içinde HMRC’ye bildirim yapmanız gerekir. Kayıt silme eşiği ise 88.000 sterlindir.
Türkiye’den yönetenleri ilgilendiren kritik istisna
Buraya dikkat, çünkü Türkçe kaynakların büyük kısmı bu noktayı atlıyor.
£90.000 eşiği, Birleşik Krallık’ta yerleşik olmayan işletmeler için geçerli değildir. HMRC terminolojisinde bunlara NETP (Non-Established Taxable Person) denir. Birleşik Krallık’ta gerçek bir iş yeri, personeli veya sabit işletme merkezi bulunmayan ancak Birleşik Krallık’ta vergiye tabi satış yapan bir işletme, ciro eşiği ne olursa olsun ilk satıştan itibaren VAT kaydı yaptırmak zorundadır.
Türkiye’den yönetilen bir İngiltere Ltd’si, yalnızca kayıtlı adres hizmeti kullanıyor ve fiilî faaliyeti Türkiye’den yürütülüyorsa bu tanıma girebilir. “Girebilir” diyoruz çünkü bu teknik bir değerlendirmedir ve şunlara bağlıdır: şirketin fiilî yönetim merkezi nerede, Birleşik Krallık’ta personel veya fiziksel varlık var mı, satışların alıcıları nerede ve satış türü ne.
Ne yapmalısınız: Şirketinizi kurar kurmaz bir Birleşik Krallık muhasebecisine tek soru sorun — “Benim şirketim NETP mi?” Cevap evetse VAT kaydını ciro beklemeden yaptırmanız gerekir. Bu soruyu sormamanın bedeli, geriye dönük VAT borcu ve gecikme cezasıdır.
Gönüllü VAT Kaydı Ne Zaman Mantıklı?
Eşiğin altında olsanız bile isteğe bağlı kayıt yaptırabilirsiniz. Şu üç durumda mantıklıdır:
Müşterileriniz ağırlıklı B2B ise. VAT’a kayıtlı müşteriler kendilerine kestiğiniz VAT’ı zaten geri alır. Faturanıza %20 eklemek onlar için gerçek bir maliyet artışı yaratmaz, ama siz kendi giderlerinizdeki VAT’ı mahsup edebilir hâle gelirsiniz.
Girdi VAT’ınız yüksekse. Ekipman, yazılım, danışmanlık gibi kalemlerde ciddi VAT ödüyorsanız, kayıt bunları geri almanızı sağlar.
Kurumsal algı önemliyse. Büyük B2B müşterileri, VAT’a kayıtlı olmayan tedarikçiye mesafeli yaklaşabilir.
Buna karşılık müşterileriniz nihai tüketiciyse (B2C) gönüllü kayıt genellikle mantıksızdır. Onlar VAT’ı geri alamaz, dolayısıyla fiyatınız rakiplerinize göre bir anda %20 pahalı hâle gelir.
VAT Kaydından Sonra Ne Olur?
Kayıt sadece başlangıçtır. Süreklilik arz eden yükümlülükler doğar:
- VAT beyannamesi: Genellikle üç ayda bir verilir. Tahsil ettiğiniz VAT ile ödediğiniz VAT’ı bildirir, farkı ödersiniz veya iade alırsınız.
- Making Tax Digital (MTD): VAT kayıtları dijital olarak tutulmak ve beyanlar uyumlu yazılım üzerinden gönderilmek zorundadır. Excel tablosu tek başına yeterli değildir.
- Fatura düzeni: VAT numaranız, oran ve tutar faturada açıkça görünmelidir.
- Kayıt saklama: VAT kayıtlarının genellikle 6 yıl saklanması gerekir.
Beyan gecikmelerinde puan bazlı bir ceza sistemi işler; tekrarlayan gecikmeler para cezasına dönüşür.
Ters Ödeme (Reverse Charge)
Sınır ötesi B2B hizmet satışlarında sık karşılaşılan bir mekanizmadır. Normalde satıcı VAT tahsil eder. Ters ödemede ise sorumluluk alıcıya geçer: siz faturanızı VAT’sız kesersiniz, alıcı kendi ülkesinde VAT’ı hem beyan eder hem mahsup eder.
Faturanıza genellikle şu ifadeyi eklemeniz gerekir: “Reverse charge: customer to account for VAT to HMRC.”
Bu mekanizmanın uygulanabilmesi için alıcının geçerli bir VAT numarası olması ve bunu doğrulamış olmanız gerekir. Doğrulamadan ters ödeme uygularsanız sorumluluk sizde kalabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
VAT ile KDV aynı şey mi?
Mantık olarak evet — VAT, KDV’nin İngilizcesidir. Ancak oranlar, eşikler ve beyan kuralları ülkeden ülkeye değişir.
Şirket kurunca otomatik VAT numarası alır mıyım?
Hayır. Companies House şirketi tescil eder, VAT kaydı ise HMRC’ye ayrı başvuruyla yapılır.
VAT numarası almak ücretli mi?
HMRC kayıt için ücret almaz. Muhasebeci veya danışman aracılığıyla yaptırırsanız onların hizmet bedeli doğar.
Eşiği geçtiğim hâlde kayıt yaptırmazsam ne olur?
Kayıt tarihinden itibaren tahsil etmiş olmanız gereken VAT’tan sorumlu tutulursunuz — yani müşterinizden almadığınız vergiyi kendi cebinizden ödersiniz. Üzerine gecikme cezası eklenir.
VAT kaydı ne kadar sürede tamamlanır?
Genellikle birkaç hafta. Yurt dışı yerleşik başvurularda ek belge istenebildiği için süre uzayabilir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve vergi danışmanlığı niteliği taşımaz. VAT yükümlülüğü işletmenin yapısına ve yerleşiklik durumuna göre değişir.