Bir İngiliz firmasıyla iş yapmadan önce onun gerçekten var olduğunu, aktif olduğunu ve arkasında kimin durduğunu öğrenebilirsiniz. Üstelik ücretsiz, üyeliksiz ve birkaç saniyede.
Birleşik Krallık’ta şirket kayıtlarının neredeyse tamamı kamuya açıktır. Bu rehberde sorgulamanın nasıl yapıldığını, kayıttaki hangi bilgilerin ne anlama geldiğini ve çoğu kişinin gözden kaçırdığı uyarı işaretlerini anlatıyoruz.
Sorgulama Nereden Yapılır?
Resmî araç, Companies House’un “Find and update company information” servisidir. GOV.UK üzerinden erişilir ve tamamen ücretsizdir.
Dikkat: Eskiden kullanılan WebCHeck ve Companies House Direct servisleri 30 Kasım 2023’te kapatıldı. Bu isimleri öneren eski rehberlere denk gelirseniz güncel değildir. Ayrıca aynı verileri yeniden yayınlayan gayriresmî siteler var; bunlar bazen eski veya eksik bilgi gösterir. Resmî kaynağı kullanın.
Üç Farklı Arama Yöntemi
1. Şirket adıyla arama
En yaygın yöntem. Şirketin tam adını veya bir bölümünü yazmanız yeterli. Benzer isimli şirketler listelenir.
2. Şirket numarasıyla arama
Her İngiliz şirketinin 8 haneli benzersiz bir numarası vardır. Elinizde faturada veya sözleşmede bu numara varsa en kesin sonucu verir — isim benzerliği karışıklığı yaşamazsınız.
3. Yönetici adıyla arama
Bu, sicilin en az bilinen ama en değerli özelliğidir. Bir kişinin adını arattığınızda, o kişinin geçmiş ve güncel tüm şirket yöneticiliklerini görebilirsiniz.
Ne işe yarar? Diyelim ki bir tedarikçiyle anlaşacaksınız. Şirket yeni kurulmuş görünüyor. Yöneticinin adını arattığınızda aynı kişinin son üç yılda kapanmış beş şirketi olduğunu görürseniz, bu anlamlı bir sinyaldir.
Ayrıca gelişmiş arama (advanced search) özelliğiyle şirket durumu, kuruluş tarihi aralığı, faaliyet kodu ve beyan türü gibi kriterlerle filtreleme yapabilirsiniz.
Kayıtta Neler Görünür?
| Alan | Ne anlama gelir |
|---|---|
| Company number | 8 haneli benzersiz tescil numarası |
| Company status | Active, Dissolved, Liquidation veya Dormant |
| Incorporated on | Kuruluş tarihi |
| Registered office address | Resmî tebligat adresi |
| Company type | Ltd, PLC, LLP gibi şirket türü |
| SIC code | Faaliyet alanı kodu |
| People | Yöneticiler ve önemli kontrol sahibi kişiler |
| Filing history | Geçmişteki tüm beyanlar ve belgeler |
| Accounts | Yıllık mali tablolar ve bir sonraki son tarih |
| Charges | Şirket üzerindeki rehin ve ipotekler |
Filing history bölümünden belgelerin PDF kopyalarını da ücretsiz indirebilirsiniz.
Şirket Durumu Ne Anlama Geliyor?
Active — Şirket sicilde kayıtlı ve faaliyette. Ancak bu, şirketin gerçekten ticaret yaptığı anlamına gelmez.
Dormant — Şirket kâğıt üzerinde var ama dönem içinde önemli bir muhasebe işlemi kaydedilmemiş. Yani fiilî ticari faaliyet yok.
Liquidation — Tasfiye süreci başlamış.
Dissolved — Şirket sicilden silinmiş, tüzel kişiliği sona ermiş.
Proposal to strike off — Sicilden silinme süreci başlatılmış. Bu şirketle sözleşme yapmadan önce durumu mutlaka netleştirin.
Sorgulamada Gözden Kaçan 4 Uyarı İşareti
Sadece “Active” yazmasına bakmayın. Asıl bilgi detaylarda.
1. “Overdue” uyarısı
Beyanlar gecikmişse kayıtta kırmızı uyarı çıkar. Tek seferlik gecikme olabilir, ancak tekrarlayan gecikme yönetim zafiyetinin göstergesidir. Uzun süren gecikmeler şirketi sicilden silinme riskine sokar.
2. Adresin niteliği
Registered office adresi, şirketin resmî tebligat adresidir. Fiilî faaliyet adresi olmak zorunda değildir. Aynı adreste yüzlerce şirket kayıtlıysa, bu genellikle bir adres hizmeti sağlayıcısıdır — tek başına olumsuz değildir ama şirketin fiziksel varlığı hakkında bilgi vermez.
3. Yönetici değişiklik sıklığı
People bölümünde yöneticilerin atanma ve ayrılma tarihleri görünür. Kısa aralıklarla değişen yönetim kadrosu incelenmeye değer.
4. Charges bölümü
Şirket üzerinde rehin veya ipotek varsa burada listelenir. Alacaklıların şirket varlıkları üzerinde önceliği olduğu anlamına gelir.
Sicilin Sınırları
Bu bölüm çoğu rehberde yok ve en önemli kısımlardan biri.
Companies House verileri doğrulamaz. Şirketlerin beyan ettiği bilgiler büyük ölçüde kendi beyanlarına dayanır; kurum bunları bağımsız olarak denetlemez. Kayıtta bir bilginin görünmesi, doğru olduğunu garanti etmez.
ECCTA kapsamında zorunlu hâle gelen kimlik doğrulama bu tabloyu iyileştirdi — artık yöneticilerin kim olduğu daha güvenilir. Ancak bu, şirketin beyan ettiği mali verilerin doğruluğunu garanti etmez; iki ayrı konudur.
Eski kayıtlar eksik olabilir. Ocak 2010’dan önce tasfiye edilmiş şirketler serviste görünmeyebilir.
Yurt dışında kurulmuş şirketler. Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren bir şirket başka ülkede tescilli olabilir. Bu durumda “UK establishment” kaydına bakmanız gerekir.
Kişisel bilgiler kısıtlıdır. Yöneticilerin doğum günü (yalnızca ay ve yıl görünür), ev adresleri ve imzaları kamuya kapalıdır.
Kendi Şirketinizi Sorgulamak
İngiltere’de şirketiniz varsa kendi kaydınızı düzenli kontrol etmenizde fayda var. Bakılacaklar:
- Accounts bölümünde bir sonraki beyan tarihi
- Confirmation statement son tarihi
- Yönetici ve PSC bilgilerinin güncelliği
- Herhangi bir “overdue” uyarısı
Ayrıca “Follow this company” özelliğiyle kendi şirketinizi takibe alabilirsiniz; kayıtta değişiklik olduğunda e-posta bildirimi gelir. Kimliğinizin kötüye kullanılarak şirketinize sahte beyan girilmesine karşı basit ve etkili bir önlemdir.
Kendi şirketinizin yükümlülükleri hakkında ayrıntı için Companies House rehberimize bakabilirsiniz.
Toplu Veri ve API
İleri düzey kullanım için üç seçenek var:
- Aylık toplu CSV — sicilin tamamının anlık görüntüsü
- REST API — şirket, yönetici, PSC ve beyan verisi için yapılandırılmış erişim
- Streaming API — neredeyse gerçek zamanlı güncellemeler
Bunlar geliştiriciler ve çok sayıda şirketi izleyen işletmeler için uygundur.
Ücretli Olan Tek Şey
Sorgulama, kayıt görüntüleme ve belge indirme ücretsizdir. Yalnızca onaylı nüsha (certified copy) veya resmî sertifika talep ederseniz ücret doğar. Bunlar genellikle bankaya, mahkemeye veya yurt dışı resmî işlemlere sunulmak üzere istenir.
Şirket Numarası Nasıl Okunur?
Her İngiltere şirketinin benzersiz bir tescil numarası (company number) vardır ve bu numara şirket adından daha güvenilir bir kimliktir. Şirket adı değişebilir, numara asla değişmez. Bu yüzden bir şirketi kalıcı olarak takip etmek istiyorsanız numarayı not edin.
Numaranın başındaki harfler şirketin nerede ve hangi yapıda tescil edildiğini söyler:
| Ön ek | Anlamı |
|---|---|
| Ön ek yok (8 rakam) | İngiltere ve Galler’de tescilli limited şirket |
| SC | İskoçya’da tescilli |
| NI | Kuzey İrlanda’da tescilli |
| OC | Limited Liability Partnership (LLP) |
| SO | İskoçya’da tescilli LLP |
| LP | Limited Partnership |
Bir faturada veya sözleşmede yazan numaranın ön eki, karşı tarafın size söylediği yerle uyuşmuyorsa bu tek başına araştırmayı derinleştirmek için yeterli bir sebeptir.
Beyan Geçmişi (Filing History) Nasıl Okunur?
Sorgulamanın en değerli kısmı burasıdır ve çoğu kişi atlar. Filing history, şirketin kurulduğu günden bugüne Companies House’a sunduğu her belgeyi kod adlarıyla listeler. Kodları bilmek, listeyi anlamlı bir hikâyeye dönüştürür.
| Kod | Belge | Ne anlatır |
|---|---|---|
| AA | Yıllık mali tablolar | Şirketin mali durumu ve büyüklüğü |
| CS01 | Confirmation statement | Şirket bilgilerinin güncel olduğu teyidi |
| AP01 | Yönetici atama | Yeni direktör göreve başladı |
| TM01 | Yönetici görevden ayrılma | Direktör ayrıldı |
| AD01 | Kayıtlı adres değişikliği | Şirket adresi değişti |
| SH01 | Pay ihracı | Sermaye yapısı değişti |
| MR01 | Teminat tescili | Şirket varlıkları üzerinde alacaklı hakkı doğdu |
| DS01 | Gönüllü kapanma başvurusu | Şirket kendi isteğiyle kapanıyor |
| GAZ1 | İlk Gazette ilanı | Zorunlu silme süreci başladı |
GAZ1 gördüğünüz anda durun. Bu, Companies House’un şirketi sicilden silme sürecini başlattığı anlamına gelir ve genellikle beyanların uzun süre verilmemesinden kaynaklanır. Böyle bir şirketle ödeme içeren bir iş yapmadan önce mutlaka durumun çözüldüğünü teyit edin.
Mali Tablo Türü Şirket Hakkında Ne Söyler?
Sunulan mali tablonun türü, şirketin ölçeği hakkında doğrudan bilgi verir. Küçük şirketler yasal olarak daha az ayrıntı sunabilir, bu yüzden gördüğünüz tablo sadece bir “özet” olabilir.
- Dormant accounts — şirketin dönem içinde kayda değer işlemi olmamış. Faaliyetsiz bir kabuk şirket anlamına gelebilir.
- Micro-entity accounts — en küçük ölçek. Yalnızca çok sınırlı bir bilanço sunulur, ciro görünmez.
- Small company accounts — küçük ölçek. Kâr-zarar tablosu genellikle yayımlanmaz.
- Full accounts — daha büyük şirketler. Ayrıntılı mali tablolar ve denetim raporu bulunabilir.
Buradaki en sık yanılgı şudur: micro-entity tablosunda ciro görünmemesi şirketin cirosu olmadığı anlamına gelmez. Küçük şirketlerin ciro açıklama zorunluluğu yoktur. Yani Companies House üzerinden bir tedarikçinin gerçek büyüklüğünü ölçemezsiniz; yalnızca üst sınırını tahmin edebilirsiniz.
PSC: Şirketi Gerçekte Kim Kontrol Ediyor?
Direktör listesi ile sahiplik aynı şey değildir. Bir kişi direktör olmadan şirketin gerçek sahibi olabilir. Bunu görmek için kayıttaki PSC (People with Significant Control) bölümüne bakmanız gerekir.
Bir kişi genel olarak şu durumlarda PSC sayılır: payların veya oy haklarının dörtte birinden fazlasına sahip olmak, yönetim kurulunun çoğunluğunu atama veya görevden alma hakkına sahip olmak ya da şirket üzerinde başka bir yolla önemli etki veya kontrol kullanmak.
PSC bölümünün boş olması veya kontrolün bir başka şirkete bağlanıp o şirketin de yurt dışında olması, mutlaka kötü niyet göstermez; ancak karşı tarafı gerçekten tanımak istiyorsanız zinciri takip etmeniz gerektiğini söyler.
Tedarikçi veya Müşteri Doğrulama Kontrol Listesi
Yurt dışından bir firmayla ilk kez çalışacaksanız, beş dakikada yapabileceğiniz kontrol sırası şudur:
- Şirket gerçekten var mı — adı ve numarası sicilde eşleşiyor mu
- Durum “Active” mi — dissolved veya liquidation ise işlem yapmayın
- Beyanlar güncel mi — “overdue” uyarısı var mı
- GAZ1 ilanı var mı — silme süreci başlamış mı
- Kuruluş tarihi — büyük bir siparişi birkaç haftalık bir şirkete vermek ayrı bir risktir
- Direktör değişim sıklığı — kısa aralıklarla art arda AP01/TM01 varsa dikkat
- Adres niteliği — yüzlerce şirketin kayıtlı olduğu bir adres tek başına sorun değildir ama diğer işaretlerle birleşince anlam kazanır
- Charges bölümü — şirket varlıkları üzerinde alacaklı hakkı var mı
- İsim benzerliği — tanınmış bir markaya çok benzeyen ad, taklit girişimi olabilir
Companies House’un Söylemediği Şeyler
Sicil güçlü bir araçtır ama her şeyi göstermez. Şunlar kayıtta yer almaz:
- VAT numarasının geçerliliği — bu HMRC tarafındadır, ayrıca doğrulanır
- Şirketin ödeme performansı — faturalarını zamanında ödeyip ödemediği görünmez
- Devam eden davalar — hukuki uyuşmazlıklar sicilde yer almaz
- Gerçek ciro — küçük şirketlerde açıklama zorunluluğu yoktur
- Marka hakları — tescilli marka bilgisi ayrı bir kurumdadır
- Banka ilişkisi ve nakit durumu
Yani sicil, “bu şirket var mı ve kurallara uyuyor mu” sorusunu cevaplar; “bu şirketle çalışmak güvenli mi” sorusunu tek başına cevaplamaz.
Şirket Kurmadan Önce: İsim Müsaitlik Kontrolü
Sorgulama aracı yalnızca başkalarını incelemek için değil, kendi şirketinizi kurmadan önce ad seçmek için de kullanılır. Companies House, mevcut bir adla “same as” sayılacak kadar benzer adlara izin vermez. Noktalama, “the” gibi sözcükler ve bazı yaygın ekler karşılaştırmada yok sayıldığı için, size farklı görünen bir ad sistem tarafından aynı kabul edilebilir.
Ayrıca bazı sözcükler hassas kabul edilir ve kullanımları onaya bağlıdır. Devlet, kraliyet veya düzenlenmiş meslekleri çağrıştıran ifadeler bu gruba girer. Şirket adının sonunda ayrıca “Limited” veya “Ltd” ibaresi bulunmak zorundadır.
Pratik yöntem: aklınızdaki adı sicilde aratın, benzerlerini listeleyin ve yedek bir ad hazırlayın. Kuruluşu bizim üzerimizden yapıyorsanız ad uygunluk kontrolünü süreç içinde biz yürütüyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
İngiltere şirket sorgulama ücretli mi? Hayır. Companies House’un arama servisi tamamen ücretsizdir ve üyelik gerektirmez. Yalnızca onaylı nüsha talebi ücretlidir.
Şirket numarasını bilmiyorum, sorgulayabilir miyim? Evet. Şirket adıyla veya yönetici adıyla da arama yapabilirsiniz.
Bir kişinin kaç şirketi olduğunu görebilir miyim? Evet. Yönetici adıyla arama, o kişinin geçmiş ve güncel tüm şirket yöneticiliklerini listeler.
Companies House bilgileri doğru mu? Bilgiler büyük ölçüde şirketlerin kendi beyanına dayanır ve kurum bunları bağımsız olarak denetlemez. Kimlik doğrulama zorunluluğu yöneticilerin kimliği konusunda güvenilirliği artırmıştır, ancak mali verilerin doğruluğunu garanti etmez.
Kapanmış bir şirketi sorgulayabilir miyim? Genellikle evet. Ancak Ocak 2010’dan önce tasfiye edilmiş şirketler serviste görünmeyebilir.
WebCHeck neden çalışmıyor? WebCHeck ve Companies House Direct 30 Kasım 2023’te kapatıldı. Yerini “Find and update company information” servisi aldı.
Şirketimin adresi herkese açık mı? Registered office adresi kamuya açıktır. Yöneticinin özel ev adresi ise sicilde görünmez. Bu nedenle ev adresi yerine profesyonel bir yasal adres hizmeti tercih edilmesi yaygındır.
Türkiye’den sorgulama yapabilir miyim? Evet. Servis dünyanın her yerinden erişime açıktır ve herhangi bir kısıtlama yoktur.
Şirket numarasının başındaki harfler ne anlama geliyor? Ön eki olmayan 8 haneli numaralar İngiltere ve Galler’de tescilli limited şirketleri gösterir. SC İskoçya, NI Kuzey İrlanda, OC ise Limited Liability Partnership (LLP) anlamına gelir. Şirket adı değişebilir ama numara hiç değişmez; bu yüzden bir şirketi kalıcı olarak takip etmek için numarayı not etmek daha güvenlidir.
Beyan geçmişinde GAZ1 görürsem ne yapmalıyım? GAZ1, Companies House’un şirketi sicilden silme sürecini resmen başlattığı ilk ilandır ve genellikle beyanların uzun süre verilmemesinden kaynaklanır. Böyle bir şirketle ödeme içeren bir iş yapmadan önce sürecin durdurulduğunu ve şirketin tekrar uyumlu hâle geldiğini mutlaka teyit edin.
Companies House’ta bir şirketin cirosunu görebilir miyim? Çoğu durumda hayır. Küçük ve mikro ölçekli şirketlerin ciro açıklama zorunluluğu yoktur; sunulan mali tablolar yalnızca sınırlı bir bilanço içerir. Bu nedenle sicil üzerinden bir tedarikçinin gerçek büyüklüğünü ölçemez, yalnızca üst sınırını tahmin edebilirsiniz.
Özetle
İngiliz şirket sicili dünyanın en erişilebilir sicillerinden biri. Bir firmayla iş yapmadan önce 30 saniyenizi ayırıp durumunu, yöneticilerini ve beyan geçmişini kontrol etmek basit bir önlem.
Yalnız iki şeyi aklınızda tutun: “Active” yazması şirketin sağlıklı olduğu anlamına gelmez, ve sicildeki bilgiler büyük ölçüde şirketin kendi beyanıdır.
İngiltere’de kendi şirketinizi kurmayı veya mevcut şirketinizin beyan süreçlerini devretmeyi düşünüyorsanız bize ulaşın.
İlgili rehberler:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Companies House servisleri ve erişim yöntemleri değişebilir; güncel bilgi için GOV.UK’yi kontrol edin.
Sorgulama sonucunda kendi şirketinizi kurmaya karar verirseniz, Companies House tescilini, Londra adresini ve resmi evrakları tek pakette biz hallediyoruz. Fiyat listemizi inceleyebilir veya doğrudan İngiltere şirket kurulumu sayfasından başvurabilirsiniz.



