Bir İngiliz firmasıyla iş yapmadan önce onun gerçekten var olduğunu, aktif olduğunu ve arkasında kimin durduğunu öğrenebilirsiniz. Üstelik ücretsiz, üyeliksiz ve birkaç saniyede.
Birleşik Krallık’ta şirket kayıtlarının neredeyse tamamı kamuya açıktır. Bu rehberde sorgulamanın nasıl yapıldığını, kayıttaki hangi bilgilerin ne anlama geldiğini ve çoğu kişinin gözden kaçırdığı uyarı işaretlerini anlatıyoruz.
Sorgulama Nereden Yapılır?
Resmî araç, Companies House’un “Find and update company information” servisidir. GOV.UK üzerinden erişilir ve tamamen ücretsizdir.
Dikkat: Eskiden kullanılan WebCHeck ve Companies House Direct servisleri 30 Kasım 2023’te kapatıldı. Bu isimleri öneren eski rehberlere denk gelirseniz güncel değildir. Ayrıca aynı verileri yeniden yayınlayan gayriresmî siteler var; bunlar bazen eski veya eksik bilgi gösterir. Resmî kaynağı kullanın.
Üç Farklı Arama Yöntemi
1. Şirket adıyla arama
En yaygın yöntem. Şirketin tam adını veya bir bölümünü yazmanız yeterli. Benzer isimli şirketler listelenir.
2. Şirket numarasıyla arama
Her İngiliz şirketinin 8 haneli benzersiz bir numarası vardır. Elinizde faturada veya sözleşmede bu numara varsa en kesin sonucu verir — isim benzerliği karışıklığı yaşamazsınız.
3. Yönetici adıyla arama
Bu, sicilin en az bilinen ama en değerli özelliğidir. Bir kişinin adını arattığınızda, o kişinin geçmiş ve güncel tüm şirket yöneticiliklerini görebilirsiniz.
Ne işe yarar? Diyelim ki bir tedarikçiyle anlaşacaksınız. Şirket yeni kurulmuş görünüyor. Yöneticinin adını arattığınızda aynı kişinin son üç yılda kapanmış beş şirketi olduğunu görürseniz, bu anlamlı bir sinyaldir.
Ayrıca gelişmiş arama (advanced search) özelliğiyle şirket durumu, kuruluş tarihi aralığı, faaliyet kodu ve beyan türü gibi kriterlerle filtreleme yapabilirsiniz.
Kayıtta Neler Görünür?
| Alan | Ne anlama gelir |
|---|---|
| Company number | 8 haneli benzersiz tescil numarası |
| Company status | Active, Dissolved, Liquidation veya Dormant |
| Incorporated on | Kuruluş tarihi |
| Registered office address | Resmî tebligat adresi |
| Company type | Ltd, PLC, LLP gibi şirket türü |
| SIC code | Faaliyet alanı kodu |
| People | Yöneticiler ve önemli kontrol sahibi kişiler |
| Filing history | Geçmişteki tüm beyanlar ve belgeler |
| Accounts | Yıllık mali tablolar ve bir sonraki son tarih |
| Charges | Şirket üzerindeki rehin ve ipotekler |
Filing history bölümünden belgelerin PDF kopyalarını da ücretsiz indirebilirsiniz.
Şirket Durumu Ne Anlama Geliyor?
Active — Şirket sicilde kayıtlı ve faaliyette. Ancak bu, şirketin gerçekten ticaret yaptığı anlamına gelmez.
Dormant — Şirket kâğıt üzerinde var ama dönem içinde önemli bir muhasebe işlemi kaydedilmemiş. Yani fiilî ticari faaliyet yok.
Liquidation — Tasfiye süreci başlamış.
Dissolved — Şirket sicilden silinmiş, tüzel kişiliği sona ermiş.
Proposal to strike off — Sicilden silinme süreci başlatılmış. Bu şirketle sözleşme yapmadan önce durumu mutlaka netleştirin.
Sorgulamada Gözden Kaçan 4 Uyarı İşareti
Sadece “Active” yazmasına bakmayın. Asıl bilgi detaylarda.
1. “Overdue” uyarısı
Beyanlar gecikmişse kayıtta kırmızı uyarı çıkar. Tek seferlik gecikme olabilir, ancak tekrarlayan gecikme yönetim zafiyetinin göstergesidir. Uzun süren gecikmeler şirketi sicilden silinme riskine sokar.
2. Adresin niteliği
Registered office adresi, şirketin resmî tebligat adresidir. Fiilî faaliyet adresi olmak zorunda değildir. Aynı adreste yüzlerce şirket kayıtlıysa, bu genellikle bir adres hizmeti sağlayıcısıdır — tek başına olumsuz değildir ama şirketin fiziksel varlığı hakkında bilgi vermez.
3. Yönetici değişiklik sıklığı
People bölümünde yöneticilerin atanma ve ayrılma tarihleri görünür. Kısa aralıklarla değişen yönetim kadrosu incelenmeye değer.
4. Charges bölümü
Şirket üzerinde rehin veya ipotek varsa burada listelenir. Alacaklıların şirket varlıkları üzerinde önceliği olduğu anlamına gelir.
Sicilin Sınırları
Bu bölüm çoğu rehberde yok ve en önemli kısımlardan biri.
Companies House verileri doğrulamaz. Şirketlerin beyan ettiği bilgiler büyük ölçüde kendi beyanlarına dayanır; kurum bunları bağımsız olarak denetlemez. Kayıtta bir bilginin görünmesi, doğru olduğunu garanti etmez.
ECCTA kapsamında zorunlu hâle gelen kimlik doğrulama bu tabloyu iyileştirdi — artık yöneticilerin kim olduğu daha güvenilir. Ancak bu, şirketin beyan ettiği mali verilerin doğruluğunu garanti etmez; iki ayrı konudur.
Eski kayıtlar eksik olabilir. Ocak 2010’dan önce tasfiye edilmiş şirketler serviste görünmeyebilir.
Yurt dışında kurulmuş şirketler. Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren bir şirket başka ülkede tescilli olabilir. Bu durumda “UK establishment” kaydına bakmanız gerekir.
Kişisel bilgiler kısıtlıdır. Yöneticilerin doğum günü (yalnızca ay ve yıl görünür), ev adresleri ve imzaları kamuya kapalıdır.
Kendi Şirketinizi Sorgulamak
İngiltere’de şirketiniz varsa kendi kaydınızı düzenli kontrol etmenizde fayda var. Bakılacaklar:
- Accounts bölümünde bir sonraki beyan tarihi
- Confirmation statement son tarihi
- Yönetici ve PSC bilgilerinin güncelliği
- Herhangi bir “overdue” uyarısı
Ayrıca “Follow this company” özelliğiyle kendi şirketinizi takibe alabilirsiniz; kayıtta değişiklik olduğunda e-posta bildirimi gelir. Kimliğinizin kötüye kullanılarak şirketinize sahte beyan girilmesine karşı basit ve etkili bir önlemdir.
Kendi şirketinizin yükümlülükleri hakkında ayrıntı için Companies House rehberimize bakabilirsiniz.
Toplu Veri ve API
İleri düzey kullanım için üç seçenek var:
- Aylık toplu CSV — sicilin tamamının anlık görüntüsü
- REST API — şirket, yönetici, PSC ve beyan verisi için yapılandırılmış erişim
- Streaming API — neredeyse gerçek zamanlı güncellemeler
Bunlar geliştiriciler ve çok sayıda şirketi izleyen işletmeler için uygundur.
Ücretli Olan Tek Şey
Sorgulama, kayıt görüntüleme ve belge indirme ücretsizdir. Yalnızca onaylı nüsha (certified copy) veya resmî sertifika talep ederseniz ücret doğar. Bunlar genellikle bankaya, mahkemeye veya yurt dışı resmî işlemlere sunulmak üzere istenir.
Sıkça Sorulan Sorular
İngiltere şirket sorgulama ücretli mi? Hayır. Companies House’un arama servisi tamamen ücretsizdir ve üyelik gerektirmez. Yalnızca onaylı nüsha talebi ücretlidir.
Şirket numarasını bilmiyorum, sorgulayabilir miyim? Evet. Şirket adıyla veya yönetici adıyla da arama yapabilirsiniz.
Bir kişinin kaç şirketi olduğunu görebilir miyim? Evet. Yönetici adıyla arama, o kişinin geçmiş ve güncel tüm şirket yöneticiliklerini listeler.
Companies House bilgileri doğru mu? Bilgiler büyük ölçüde şirketlerin kendi beyanına dayanır ve kurum bunları bağımsız olarak denetlemez. Kimlik doğrulama zorunluluğu yöneticilerin kimliği konusunda güvenilirliği artırmıştır, ancak mali verilerin doğruluğunu garanti etmez.
Kapanmış bir şirketi sorgulayabilir miyim? Genellikle evet. Ancak Ocak 2010’dan önce tasfiye edilmiş şirketler serviste görünmeyebilir.
WebCHeck neden çalışmıyor? WebCHeck ve Companies House Direct 30 Kasım 2023’te kapatıldı. Yerini “Find and update company information” servisi aldı.
Şirketimin adresi herkese açık mı? Registered office adresi kamuya açıktır. Yöneticinin özel ev adresi ise sicilde görünmez. Bu nedenle ev adresi yerine profesyonel bir yasal adres hizmeti tercih edilmesi yaygındır.
Türkiye’den sorgulama yapabilir miyim? Evet. Servis dünyanın her yerinden erişime açıktır ve herhangi bir kısıtlama yoktur.
Özetle
İngiliz şirket sicili dünyanın en erişilebilir sicillerinden biri. Bir firmayla iş yapmadan önce 30 saniyenizi ayırıp durumunu, yöneticilerini ve beyan geçmişini kontrol etmek basit bir önlem.
Yalnız iki şeyi aklınızda tutun: “Active” yazması şirketin sağlıklı olduğu anlamına gelmez, ve sicildeki bilgiler büyük ölçüde şirketin kendi beyanıdır.
İngiltere’de kendi şirketinizi kurmayı veya mevcut şirketinizin beyan süreçlerini devretmeyi düşünüyorsanız bize ulaşın.
İlgili rehberler:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Companies House servisleri ve erişim yöntemleri değişebilir; güncel bilgi için GOV.UK’yi kontrol edin.
